Noordzee-vis staat er niet zo slecht voor, ngo's kramen onzin uit

Een Scheveninger kotter hangt de netten uit. © ANP
OPINIE

Ngo's zaaien angst. Waar Nederlandse kotters actief zijn, is de Noordzee juist rijk aan vis, zegt Willem den Heijer, freelance onderzoeker op zee.

Campagnecoördinator Frederieke Vlek van Our Fish Nederland stelt in haar opiniestuk dat regels nodig zijn om het zeeleven te herstellen. De Noordzee is al de meest gereguleerde zee ter wereld en behoort tot een van de meest productieve zeeën ter wereld.

Terwijl overige gebruikers (zand- en grindwinning, windmolenparken en olieboringen), met behoorlijk negatieve gevolgen voor het zeeleven, buiten schot blijven, neemt Vlek de sterk geslonken Nederlandse kottervloot op de korrel. Deze is vooral actief in het zuidelijke en kleinere deel van de ongeveer 650.000 vierkante kilometer grote Noordzee. Die zuidelijke Noordzee kenmerkt zich door een enorme productiecapaciteit en een bijna grenzeloos regeneratievermogen, veroorzaakt door een opvallende dynamiek.

In dat zuidelijke deel van de Noordzee voelen babyvisjes, kleuters, pubers, volwassenen en in mindere mate bejaarde platvissen zich thuis door de aanwezigheid van voldoende voedsel en de redelijk aangename watertemperatuur. Rondvis als kabeljauw, wijting, schelvis, heek en koolvis zwemt er nauwelijks of helemaal niet rond. Die houden van kouder water en gedijen de laatste jaren optimaal in het centrale en noordelijke, grotere deel van de Noordzee.

Soorten komen en soorten gaan. Als freelance onderzoeker op zee stoor ik me aan de onzin die ngo's uitkramen.

In het centrale deel zwemt gemiddeld genomen veel minder tong, ofschoon ook deze temperatuurgevoelige platvis de laatste jaren opvallend veel interesse toont om zijn leefgebied naar het noorden uit te breiden. Vooralsnog blijft de tongvisserij voor de Nederlandse kottervloot in de zuidelijke Noordzee heel belangrijk.

Jonge platvis

Door de vele verschillende leeftijdsklassen is het lastig om ondermaatse ofwel jonge platvis te ontwijken. Het is daarom ook een illusie te veronderstellen dat de bodemvisserij met een trawlnet of de boomkor- en pulsvisserij (beide een verbeterde versie van de eeuwenoude schrobnetvisserij) op platvis met 8 centimeter maaswijdte 'discardvrij' - bijvangstvrij - uitgeoefend kan worden. Het vangen van ondermaatse vis in de zuidelijke Noordzee is van alle eeuwen. Daar komt bij dat het onbedoeld vangen en weer overboord spoelen van ondermaatse vis niets te maken heeft met de biodiversiteit. Met de biodiversiteit in de Noordzee zit het wel snor en door natuurlijke invloeden wisselt deze continu, nog afgezien van de soms grote verschillen in soortenrijkdom van gebied tot gebied. Elk gebied heeft zo zijn eigen kenmerken (eigen leefgemeenschap) met de daarbij behorende specifieke soorten.

Historisch besef

Het zijn vooral woordvoerders en campagnecoördinatoren van verschillende ngo's, waaronder 'Our Fish Nederland' (weer een nieuwe zee-ngo die op het toneel verschijnt, blijkbaar is er veel geld te verkrijgen via subsidies, de Postcodeloterij en donateurs) die vanachter hun bureau angst zaaien en vinden dat er strengere regels nodig zijn. Hun werk ligt niet op zee maar aan wal. Ze hebben nauwelijks enige idee hoe het eraan toegaat op de Noordzee. Laat staan dat ze enig historisch besef hebben als het gaat om de status van de visbestanden en de rest van het zeeleven. Soorten komen en soorten gaan. Dat is inherent aan de dynamiek. Als freelance onderzoeker op zee stoor ik me aan de onzin die ngo's uitkramen.

Dan is het rog die zeldzaam is, dan weer krijgen consumenten het advies om geen tarbot en griet te kopen en een volgende keer menen ze dat het slecht gaat met honds- en kathaai. Voor alle vier de soorten is geen kweekprogramma nodig, zoals het WNF onlangs voor rog en haai begon, want onze vissers weten zich er geen raad mee. Die vissers steken ook tijd in verduurzaming om het bijvangstpercentage te verminderen. Zij delen de zorg om de gezondheid van de zee en het zeeleven, maar begrijpen de Noordzee-onwaardige verhalen van de ngo's niet.