Vissers protesteren, want 'toekomstige generatie krijgt het moeilijk'

Zo'n 600 vissers hebben in Amsterdam gedemonstreerd. Ze zijn het niet eens met nieuwe Europese regels en met de bouw van zo'n honderd windmolenparken op zee.

Zeventien viskotters voeren via IJmuiden naar Amsterdam om vervolgens te voet uit te komen bij de Dam. De rest van de vissers kwam uit het hele land en uit België met de bus naar de hoofdstad, waar ze ontvangen werden door CDA-Europarlementariër Annie Schreijer-Pierik.

"Eindelijk in de picture". Met spandoeken en fakkels gingen de 600 demonstranten richting de Dam:


'Hoe lang kunnen we nog genieten van dat verse visje op ons bord?'

Door de zogeheten 'aanlandplicht' van de EU zijn vissers verplicht om alle bijvangst mee aan land te nemen. Overboord gooien mag niet meer en dat is een probleem, zegt visser Jan de Boer die meevaart in zijn viskotter, de UK33. "Alle kleine, ondermaatse vissen moeten we meenemen naar de haven en die worden daar vernietigd."

Eerder mochten de vissers de bijvangst gewoon teruggooien. "Een deel overleeft dat gewoon en kan vervolgens groter en voor nageslacht zorgen." Daarnaast nemen de ondermaatse vissen veel ruimte in beslag op het schip, vertelt De Boer. "Dat kost geld, en dat krijgen we ook niet als we het meenemen naar land." Ondertussen worden op zijn viskotter schollen die eigenlijk te klein zijn gefrituurd.

De vissers zien ook het gebied waar zij hun netten mogen uitgooien steeds kleiner worden door de bouw van windmolenparken. "De energieproducent legt er wat boeien omheen en claimt het gebied", zucht Job Schot, visser en voorzitter van de actiegroep Eendracht Maakt Kracht die de demonstratiedag organiseert.

Hij maakt zich zorgen over de plannen om zo'n honderd windmolenparken op zee te bouwen. "Van de zuidelijke Noordzee blijft al bijna niets over." Hij snapt dat energie duurzamer moet worden, maar vindt windmolens niet de oplossing. "Het zijn de plekken waar we van generatie op generatie altijd hebben gevist."

Vissers op weg naar de Dam: we hebben straks een dode zee

In Amsterdam protesteerden niet alleen vissers, maar ook hun partners, kinderen en kleinkinderen. "Ik zing dit wel uit tot mijn pensioen, maar ik ben juist bang voor de toekomstige generatie", zegt Schot. "Zij gaan het moeilijk krijgen."

De Boer hoopt dat het protest ervoor zorgt dat Nederland een beetje oog krijgt voor de problemen van de vissers. "Het zou fijn zijn als mensen aan ons gaan denken."

#Amsterdam-speech Job Schot, 2 juni


Wij staan hier vandaag op een historische plek. In de 15e eeuw eiste het Amsterdamse stadsbestuur dat alle vis hier op de Dam verhandeld werd. Vis bracht de stad welvaart, maar ook de Noordelijke en Zuidelijke Nederlanden, het huidige België. Visverkopers behoorden tot de invloedrijkste bewoners. Zo was viskoopman Cornelis Pieterszoon Hooft in 1588 zelfs burgemeester. 


In de 17e eeuw droeg de Amsterdamse haringhandel flink bij aan de Gouden Eeuw. Nu, in 2018 werken er nog altijd zo’n 11.000 mensen in de visserijsector. Nederlandse en Belgische tong en schol zijn beroemd tot in Zuid-Europa. 


Hoe lang nog? 

Hoe lang nog kunnen wij in Nederland en alle omliggende landen nog genieten van een duurzaam, wild gevangen visje op ons bord? Het voortbestaan van onze vissersvloten staat immers onder zware druk. 


Wat bedreigt het voorbestaan van die trotse visserijsector? 

O.a. de Europese AANLANDPLICHT. Die regel verplicht de visserman alle gevangen babyvisjes aan boord te houden, dood de laten gaan, aan te landen en vervolgens te laten vernietigen. Terwijl deze ondermaatse vis nu nog voor een groot deel levend terug in zee gaat. We weten van de enorme inzet van LNV en minister Carola Schouten om de “aanlandplicht” de komende 3 jaar werkbaar te maken. Namens de vissers zijn we haar hier zeer dankbaar voor. Deze protestactie zien we als een middel om de “aanlandplicht” in 2022 uit het herziene Europese GVB te krijgen - (GVB is Gemeenschappelijke Visserijbeleid). 


Ook worden onze prachtige Noordzee en aangrenzende wateren volgebouwd met WINDMOLENPARKEN. Wel 100 van die windparken moeten er komen in de zucht naar ‘groene energie’ om aan het Klimaatverdrag van Parijs te voldoen.  Ze worden te kust en te keur geplaatst op onze beste visgronden. De visserman, die de oudste papieren heeft, en al vele generaties op de Noordzee vist, mag niet meebeslissen. Wij worden van de Noordzee verbannen door multinationals die hun zakken vullen met miljarden belastinggeld van de Europese burger. 


En was die windenergie nu maar echt ‘GROEN’. Niets is minder waar. Vis, dolfijnen en zeevogels vinden de dood tijdens de bouw en het gebruik van windmolenparken. Het ziet ernaar uit dat vis verdreven wordt van vertrouwde vispaaigronden/visgronden. Vogels worden bij duizenden uit de lucht geknuppeld door de gigantische wieken op wel 120 meter hoogte. Het rendement van de molens is 23%. Dat is absoluut geen oplossing voor de transitie naar “groene energie”. 


De visserij kan de bedreigingen niet aan. Wij leverden in Nederland al ruim 50% van onze vlootcapaciteit in. Wij worden geconfronteerd met gesloten gebieden. Brexit ontneemt ons van de helft van vertrouwde visgebieden. Pulsvisserij staat op losse schroeven. De visserij dreigt eraan onderdoor te gaan. Diezelfde visserij die borg stond voor de welvaart van Amsterdam en de Nederlanden, Diezelfde visserij die u wekelijks van verse, gezonde vis voorziet. 

 

Politiek ontwaakt en sta pal voor de eeuwenoude rechten van de visserij! Die rechten worden met voeten getreden door zogenaamde GROENE-gebruikers van de Noordzee. Die allerminst “Groen” zijn. De gezonde zee wordt INDUSTRIEGEBIED waar het zeeleven verdwijnt , terwijl “Big Brother”  Europa eist dat wij babyvisjes vernietigen. Geef ons en onze kinderen toekomst.


Daarom 3 x SOS:

Save our Seafishers

Save our fresh Seafish

Save our Sea fishinggrounds


HELP DE VISSERIJ VERZUIPT.

Zot. Zo noemt Jurie Post de aanlandplicht. ,,Elke visserman vindt dit grote kolder. Waarom moeten wij babyvisjes vermoorden?’’ De schipper van de UK 237 is een van de honderden vissers die afgelopen weekeinde protesteerden tegen de aanlandplicht en de windmolenparken op zee.

Zo’n twintig viskotters varen zaterdagochtend van IJmuiden naar Amsterdam om zich aan te sluiten bij de grote vlootschouw op het IJ. Eenmaal aangemeerd volgt een protestmars naar de Dam.

Vissersfamilie Post uit Urk verdient al eeuwenlang haar brood op zee. ,,Maar het wordt ons steeds moeilijker gemaakt’’, vertelt grootvader Kobus aan boord van de UK 237. ,,Zestig jaar geleden, ik was toen 16, ging ik voor het eerst met mijn vader de zee op. In al die jaren zijn de vissersmannen nog nooit zo tegengewerkt als de laatste tijd. Als dit zo doorzet is er geen toekomst op zee meer voor mijn kleinzoons.’’

Vandaag vaart een groot deel van de familie op de kotter mee. Naast opa zijn dat drie van de zes zoons van schipper Jurie, zijn vrouw Janna en broer Jan met zijn echtgenote Nelleke en hun drie zoons. Verder zijn nog een aantal betrokken vrienden aan boord. Onder hen fotograaf en schrijver Rypke Zeilmaker. ,,Dit zijn zulke lieve mensen. Zo oprecht. Ze vertegenwoordigen het gemoedelijke Nederland van vroeger. Ze strijden voor een eerlijke zaak. Het gaat ze echt niet alleen om hun eigen boterham. Ik steek ze graag een hart onder de riem.’’

,,Mensen die met plezier een scholletje verorberen, weten niet hoeveel moeite het ons kost die vis te vangen’’, vertelt Jurie nadat de sluis van IJmuiden is gepasseerd. ,,En hoeveel tegenwerking wij ondervinden. Neem die windparken op zee. Geen visserman heeft over die plannen kunnen meepraten. Maar de zee is al sinds mensenheugenis ons werkterrein. Die windboeren pikken gewoon onze ruimte in. En dat zonder dat er goed onderzoek wordt gedaan naar het effect van die windparken op het leven in de zee.’’

,,Als je er niet middenin zit, begrijp je niet’’, vult zijn vrouw aan nadat ze een tweede beker koffie heeft geserveerd. ,,Het is niet één probleem, het is een optelsom van ellende. We hebben afspraken gemaakt met natuurorganisaties. Maar er zijn andere partijen die gewoon hun gang kunnen gaan zonder dat ze de natuur sparen.’’ ,,Ja’’, gaat Jurie verder. ,,Denk maar aan die idiote plannen om bij Doggersbank, een beschermd natuurgebied nota bene, een soort energiestation te bouwen, batterij-eiland. En wat denk je van al die speculaties rond een vliegveld op de Noordzee? En wat denk je wat er gebeurt als je gebieden in de zee opspuit. En dan krijgen wij vissers telkens het verwijt wat we met onze netten de zeebodem beschadigen.’’

Zelf is Jurie die met zijn broers op tong en schol vist, overgestapt op pulsvisserij. ,,Geloof me die methode brengt de miste schade aan.’’ Toch stemde het Europees Parlement begin dit jaar voor een totaalverbod op pulsvissen. ,,We worden nu gedoogd. We hebben geen flauw idee hoe dit verhaal afloopt.’’

Bijvangst

En dan is er nog die vermaledijde aanlandplicht. ,,Hoewel we met onze pulsmethode steeds minder ondermaatse vis vangen, halen we hiermee helaas geen nulscore. Ook willen we nog wel eens andere soorten vangen. Vroeger gooiden we die bijvangst gewoon overboord. Wij willen alleen vis van minimaal drie jaar oud. Gooi je de ondermaatse vis terug dan draag je bij aan de visstand. De vis krijgt de kans te groeien en te paaien. Nu moeten we die bijvangst noteren en afleveren. Weet je wat er met die bijvangst gebeurd? Die wordt op de visafslag vermoord. Met rood gif overgoten.’’

Een paar uur later, na de indrukwekkende, lawaaierige vlootschouw op het IJ tijdens de demonstratie op de Dam, wordt het lot van de visjes visueel in beeld gebracht. Op een stuk plastic liggen tientallen kleine dode platvissen die zijn overgoten met een giftige rode vloeistof. De hond van Rypke Zeilmaker ruikt eraan en deinst verschrikt terug. Mensen die het verhaal niet kennen zie je ook huiverend naar het rode verdriet kijken. Janna: ,,Zie je nu wat we bedoelen. Je moet het meemaken om te begrijpen.’’

Jurie en zijn familie zijn tevreden over de protestactie. Als een van de voormannen van de actiegroep EMK, Eendracht Maakt Kracht, waarbij tientallen vissers zijn aangesloten, is Jurie blij dat de vissersmannen hun stem goed hebben kunnen laten horen. De gewone mensen hebben geen flauw idee hoe het is gesteld met de visserij in ons land.’’

Nederlandse vissers voelen zich van de Noordzee verdreven - en dat pikken ze niet langer

Windparken, natuurgebieden en steeds meer regels: Nederlandse vissers voelen zich van de Noordzee verdreven. Vandaag protesteren ze in Amsterdam.

De eerste bus vertrekt vanochtend vroeg vanuit Den Helder en pikt ook passagiers op in Den Oever. De tweede bus komt vanaf Urk, en de derde rijdt vanuit Goes en dan via Stellendam noordwaarts. De bussen hebben als bestemming Amsterdam. De passagiers: Nederlandse Noordzeevissers en hun families. Ze zullen in de hoofdstad een protestactie houden, die duidelijk moet maken dat ze het niet langer pikken: de visserman verdient al eeuwenlang zijn brood op zee, maar dat wordt hem hoe langer hoe meer onmogelijk gemaakt. En als dat doorzet, verwachten de vissers, is er voor hun familiebedrijven geen toekomst meer.

Behalve met bussen komen de vissers ook met schepen: een vloot van kotters stoomt vanochtend op vanuit IJmuiden naar Amsterdam. In een parade over het IJ willen zij zichzelf zichtbaar maken voor het grote publiek. Daarna volgt een mars naar de Dam, om uiting te geven aan de grieven: de vissers moeten vechten tegen windmolens, tegen natuurorganisaties en Brusselse regels.

1. WINDMOLENS

Het was bewolkt en regenachtig toen een delegatie Nederlandse vissers op de dinsdag na Pasen was uitgenodigd op het kantoor van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland in Den Haag, een onderdeel van het ministerie van economische zaken. De overheid wilde de vissers bekendmaken met de 'tweede routekaart wind op zee', een schets van wat er tot 2030 op zee aan windmolens gebouwd zal worden.

Aan de Tweede Kamer had minister Wiebes al geschreven dat de overheid de komende twee jaar de aanleg van vijf nieuwe windparken op de Noordzee in gang zet. Maar, schreef de minister ter geruststelling van de vissers: hij wil overleg voeren met de visserijsector om afspraken te maken over een 'toekomstbestendige voedselvoorziening'. En toen werden die dinsdag de uitgewerkte plannen op een scherm geprojecteerd. Bij de vissers vielen de monden open van verbazing en van teleurstelling: de windmolens, waartussen het verboden is om te vissen, worden gebouwd op de plekken waar nu volop tong wordt gevangen. Vissersbondvoorzitter Johan Nooitgedagt reageerde: de toezegging van minister Wiebes om met de vissers te overleggen was dus een loze belofte.

Ook de actiegroep EMK (Eendracht Maakt Kracht), waarin ongeveer 125 vissers zich hebben verenigd, is boos over de geplande windparken. In een verklaring stellen de vissers: "Die plannen zijn gemaakt zonder medeweten van vissers, zonder de vraag aan de vissers: 'beste mannen van de zee, het is jullie werkterrein, al eeuwen, maar het is een bijna onomkeerbaar proces. Als wij als dienaren van het volk jullie tegemoet kunnen komen, jullie iets van visserijtoekomst kunnen geven: waar hebben jullie die windparken dan liever niet?' Hoe ingewikkeld kan dat zijn, geachte minister Wiebes en beleidsambtenaren?"

'Waarom is het stil over het opspuiten en winnen van zand?', vragen de vissers zich af

2. NATUURORGANISATIES

Nederlandse vissers hebben vorig voorjaar met natuurorganisaties en de overheid een akkoord gesloten over het vissen in beschermde gebieden. Door die afspraken moeten visserij en natuur in de Noordzee op een goede manier samengaan. Niet dat de vissers nou blij zijn met de beperkingen die dit akkoord met zich meebrengt, maar het schept in ieder geval duidelijkheid. Maar, vragen de vissers van EMK zich verontwaardigd af: waarom mogen andere partijen op zee hun gang gaan, terwijl de vissers de natuur moeten ontzien? Wat te denken van een gepland 'batterij-eiland' op de beschermde Doggersbank? Wat te denken van het opspuiten en winnen van zand, terwijl de vissers het verwijt krijgen dat zij met hun netten de bodem te veel omwoelen? En als ze dan overgaan op pulsvisserij die de bodem spaart, is het wéér niet goed. 

Volgens de vissers van EMK spannen natuurorganisaties en grote bedrijven samen. "Greenpeace, Stichting de Noordzee, Wereld Natuur Fonds: we horen ze niet in dit slim georkestreerde spektakeltheater", stelt de actiegroep in een verklaring. "De belangrijkste sponsor van Stichting de Noordzee heet Boskalis. Voor die sponsordeal houdt de directie van de Noordzeeclub de kaken stijf op elkaar over de schadelijke effecten van zandwinning en zandsuppletie voor de Nederlandse kust." Rond windmolens speelt iets soortgelijks, volgens de vissers: "Als zwijggeld rond windmolens op zee kreeg de Noordzee-NGO zeereservaten in het vooruitzicht die vissers nog meer visgrond kosten".

"Bij het spreken over zeereservaten is het goed om even naar de cijfers te kijken", reageert directeur Floris van Hest van Stichting de Noordzee. "Slechts 0,3 procent van de bodem van de Nederlandse Noordzee is gevrijwaard van alle vormen van visserij. En windmolens nemen nu minder dan een procent van de zee in. Dat zal de komende jaren groeien naar ongeveer 5 procent. Mij lijkt dat er voor de vissers genoeg ruimte overblijft."

Kritiek

En Boskalis sponsort weliswaar projecten van Stichting de Noordzee, zegt Van Hest, maar dat weerhoudt de stichting er niet van om kritiek te hebben op het winnen en opspuiten van zand. Samen met de Waddenvereniging praat Stichting de Noordzee mee bij het opstellen van milieueffectrapporten. Van Hest: "Er verandert heel veel op de Noordzee, maar volgens ons is er zeker toekomst voor de vissers".

Dat ziet actiegroep EMK echt anders: "Duidelijk is dat de zuidelijke Noordzee, waar een groot deel van de Nederlandse kottervloot zijn tong weghaalt, als visgebied als verloren kan worden beschouwd. Wij kunnen ons niet aan de indruk onttrekken dat zij bewust van zee worden verdreven omdat Nederland moet voldoen aan energiedoelstellingen."

Verhakselde vogels

Ook Greenpeace wekt de woede van de vissersactiegroep EMK: de natuurorganisatie promoot wind op zee, zonder zich te bekommeren om verhakselde vogels of gehoorschade bij zeezoogdieren, laat staan verdreven vissers.

Ja, Greenpeace is groot voorstander van de bouw van windparken op zee, zegt Geeke van der Sluis van Greenpeace. Maar: "We pleiten er daarbij voor dat de bouw geen negatieve effecten heeft op natuur". En wat de vissers betreft, zegt Van der Sluis, die ontmoet Greenpeace in het Noordzee bestuurdersoverleg. "Met het oog op het nog te sluiten Klimaat & Energieakkoord willen we graag met de vissers in gesprek blijven om samen tot een oplossing te komen."

Het is een gedrocht van een maatregel die geen bijdrage levert aan de instandhouding en gezondheid van de visbestanden

3. REGELS UIT BRUSSEL

Als iets de visserman stoort, is het de regelgeving van de EU. Het vissen met de pulstechniek dreigt verboden te worden. En dan is er nog de zogeheten aanlandplicht: vanaf 2019 moeten vissers alle vis die ze vangen en waarvoor een quotum geldt aan land brengen. Dus óók de onvolwassen, ondermaatse exemplaren en andere onbedoelde bijvangst. Vissers vrezen de economische en ecologische gevolgen van deze regel. De bijvangst neemt ruimte in, moet worden vervoerd en telt ook mee voor het quotum, maar levert niets op. Daarbij, zeggen de vissers: als je 'babyvissen' uit de zee haalt, roei je hele populaties uit omdat vissen niet meer kunnen opgroeien en zich voortplanten. 

Milieu-organisaties zien dat anders. Volgens Greenpeace is de aanlandingsplicht een middel om vissers ertoe te bewegen selectiever te gaan vissen. Onder druk van de financiële nadelen van de aanlandingsplicht zullen vissers er in deze redenering alles aan doen om bijvangst te voorkomen. Volgens de vissers is het 'een gedrocht van een maatregel' die helemaal 'geen bijdrage levert aan de instandhouding en gezondheid van de visbestanden'. Tegen de aanlandplicht hielden de vissers twee jaar geleden in Rotterdam een groot protest. Heeft dat iets uitgehaald? "Jawel", zegt Cor Vonk, schipper van de TX-1 en secretaris van EMK. "Mede door dit protest is de aanlandplicht tot en met 2021 werkbaarder geworden, want er zijn uitzonderingen gekomen voor bepaalde vissoorten."

Maar minister Schouten had vorige maand slecht nieuws voor de vissers: de aanlandplicht gaat echt niet weg. "Daar helpt geen protest tegen", volgens de minister. En het steeds maar weer herhalen van oude argumenten tegen de aanlandplicht is volgens haar zinloos.

Wat valt er dan nog te bereiken voor de vissers en hun families als ze vanochtend met de bus in Amsterdam arriveren? "Wij houden uiteraard het positieve doel en het optimistische vergezicht voor ogen", stellen de organisatoren. Wat dat vergezicht is? "Nu en in de toekomst werkgelegenheid op zee. En de garantie: iedere week heerlijke verse vis en schaal- en schelpdieren, dus een gezonde topmaaltijd voor iedereen."

Vissers demonstreren: 'We moeten voortdurend knokken om te overleven'